Waarom wol speciale zorg vereist
Wol is een dierlijke vezel bedekt met schubben (zoals menselijk haar). Bij verkeerd wassen — heet water, hard wrijven of snelle temperatuurwisselingen — openen de schubben zich, haken in elkaar vast en krimpt en vilt de vezel. Een gevilde trui is kleiner, stijver en kan niet meer in de oorspronkelijke staat worden teruggebracht. Daarom is correct wassen cruciaal.
Handwas (aanbevolen)
Stap 1: Vul een teil of wasbak met lauwwarm water (30°C — prettig om aan te raken, niet warm). Voeg een kleine hoeveelheid wolwasmiddel (Woolite, Eucalan) of milde shampoo toe.
Stap 2: Dompel het product onder en kneed het zachtjes — niet schrobben, wringen of wrijven. Laat 10–15 minuten weken.
Stap 3: Laat het water weglopen. Druk het product zachtjes samen om water te verwijderen — NIET uitwringen of draaien. Spoel met schoon water van DEZELFDE temperatuur (temperatuurschok veroorzaakt vilten).
Stap 4: Leg het product in een droge handdoek, rol op en druk zachtjes uit — de handdoek absorbeert het meeste water.
Stap 5: Leg plat op een droge handdoek of droogrek in de juiste vorm. Nooit ophangen — natte wol rekt uit door het eigen gewicht.
Machinewas
Alleen als het garen is gemarkeerd als "superwash" (machinewasbaar). Superwash wol heeft chemisch behandelde schubben die niet vasthaken.
Instellingen: Wolprogramma of handwas, 30°C, minimaal centrifugeren (400 toeren), mild wasmiddel. ZONDER wasverzachter — wasverzachter beschadigt wollen vezels.
Gewone (niet-superwash) wol hoort NIET in de wasmachine — zelfs een zacht programma kan vilten veroorzaken door mechanische wrijving van de trommel.
Hoe vaak wassen
Wol heeft een natuurlijke zelfreinigend vermogen — lanoline stoot vuil en geuren af. De meeste wollen producten hoeven maar 2–4× per seizoen gewassen te worden. Tussen het wassen door is het voldoende om 's nachts te luchten in de frisse lucht.
Drogen
Altijd plat drogen — op een vlakke ondergrond, in de juiste vorm. Als het een trui is, leg hem uit in de vorm van de romp (schouders, mouwen). Keer na enkele uren om. Drogen duurt 24–48 uur afhankelijk van dikte en luchtvochtigheid.
Nooit in de droogtrommel — hete lucht en mechanisch draaien = gegarandeerd vilten.
Nooit ophangen — natte wol rekt uit en vervormt. Niet op een hanger, niet aan een lijn.
Opbergen
Berg wollen producten opgevouwen op (niet op een hanger — vervorming). Bewaar in een lade of doos met bescherming tegen motten: cederhoutballetjes, lavendelzakjes of speciale preparaten. Motten houden van wol — vooral vuile wol, was daarom aan het einde van het seizoen voordat je opbergt.
Redden van een gevild product
Als een wollen product is gekrompen, probeer het dan in lauwwarm water met haarconditioner (veel conditioner) te weken gedurende 30 minuten. Conditioner maakt de vezels los. Trek dan voorzichtig in de oorspronkelijke vorm en droog uitgerekt. Het resultaat is niet gegarandeerd — het hangt af van de mate van vilten. Een sterk gevild product kan helaas niet gered worden.
Specifieke eigenschappen per materiaal
| Materiaal | Wassen | Temperatuur | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Merino | Handwas (of superwash in machine) | 30°C | Meest gevoelig voor vilten |
| Alpaca | Handwas | 30°C | Zonder lanoline, voorzichtig |
| Katoen | Machine, zacht programma | 30–40°C | Vilt niet, maar kan krimpen |
| Acryl | Machine | 30–40°C | Sterk, maar kan uitrekken |
| Zijde | Handwas | Koud | Extreem voorzichtig, niet in zon drogen |