Czym jest pletenie Fair Isle
Fair Isle (także stranded colourwork) to technika kolorowego pletenia, przy której w jednym rzędzie pracuje się z dwoma kolorami włóczki — dzierga się jednym kolorem, a drugi prowadzi się po stronie lewej. Nazwa pochodzi z wyspy Fair Isle między Szkocją a Norwegią, gdzie ta technika była tradycyjnie używana do swetrów rybaków.
W odróżnieniu od intarsji, gdzie każdy kolor ma własny kłębek, w Fair Isle stale trzyma się obie włóczki i zmienia je według wzoru. Nieużywana włóczka "unosi się" po stronie lewej (floating/strands) — dlatego technika nazywa się także "stranded knitting".
Podstawowa zasada
Wzór czyta się ze schematu kolorystycznego — siatka, gdzie każdy kwadracik = jedno oczko, kolor = kolor włóczki. Dzierga się rzędem prawym z prawa na lewo (czyta się schemat z lewa na prawo przy kole, z prawa na lewo przy rzędach). W jednym rzędzie typowo przeplatają się odcinki 1–5 oczek jednego koloru z odcinkami drugiego koloru.
Jak trzymać dwie włóczki
Metoda 1: Obie w prawej ręce — jedna przez palec wskazujący, druga przez środkowy. Przerzuca się między nimi. Łatwiejsza dla początkujących.
Metoda 2: Jedna w każdej ręce — kolor dominujący w lewej (continental), tło w prawej (English). Najszybsza metoda, ponieważ nie trzeba przerzucać włóczek. Wymaga znajomości obu stylów pletenia.
Nici unoszące (floats)
Nieużywana włóczka unosi się po stronie lewej za oczkami. Nici unoszące nie powinny być dłuższe niż 5–7 oczek — inaczej mogą się zaczepić o palce przy ubieraniu lub stworzyć nierówności po stronie prawej.
Rozwiązanie dla długich floats: Zakrywanie (catching) — nieużywaną włóczkę zakrywa się roboczą włóczką w środku odcinka. Wprowadza się nieużywaną włóczkę pod/nad roboczą włóczkę co 3–4 oczka, aby nić unoszącą była przyczepiona do strony lewej.
Napięcie (tension)
Najczęstszym błędem w Fair Isle jest zbyt napięte prowadzenie nici unoszących — wyrób kurczy się i skręca. Rozwiązanie: po każdej zmianie koloru rozciąga się oczka na prawym drucie, aby nić unoszącą miała wystarczającą długość. Fair Isle powinien być równie elastyczny jak pletenie jednokolorowe.
Fair Isle vs. intarsja
| Właściwość | Fair Isle | Intarsja |
|---|---|---|
| Liczba kolorów w rzędzie | 2 (maks 3) | Nieograniczona |
| Wzór | Powtarzające się motywy | Duże płaszczyzny |
| Prowadzenie włóczki | Nici unoszące (floats) | Osobne kłębki |
| Grubość | Podwójna (2 warstwy) | Jednowarstwowa |
| Pletenie w kole | Idealne | Trudne |
Projekty dla początkujących
Opaska na głowę — mały projekt kołowy z prostym wzorem (gwiazdki, serduszka). 30–40 oczek, 10–15 rzędów wzoru.
Czapka — klasyczny projekt Fair Isle. Prosty powtarzający się motyw wokół całej czapki.
Rękawiczki bez palców — mały projekt z wyraźnym wzorem.
