Dlaczego inne barwniki do bawełny
Acid dyes (barwniki kwaśne) działają na wełnę i jedwab — włókna białkowe. Bawełna, len i inne włókna roślinne (celulozowe) mają inną strukturę chemiczną i acid dyes nie wiążą się z nimi. Do włókien roślinnych potrzebne są barwniki reaktywne (fiber reactive dyes), które tworzą wiązanie kowalencyjne z celulozą.
Jak działają fiber reactive dyes
Barwniki reaktywne zawierają cząsteczki, które reagują bezpośrednio z grupą hydroksylową celulozy — tworząc trwałe wiązanie chemiczne. W przeciwieństwie do acid dyes (które wymagają kwasu), barwniki reaktywne potrzebują środowiska alkalicznego — sody (węglanu sodu / soda ash). Wiązanie jest wyjątkowo trwałe — kolor nie spiera się ani nie blaknie.
Czego potrzebujesz
Fiber reactive dyes — marki Procion MX (najpopularniejsza), Dharma, Jacquard. Procion MX jest standardem do barwienia na zimno.
Soda ash (węglan sodu) — utrwalacz, tworzy środowisko alkaliczne. Proporcja: 100 g na 4 litry wody.
Sól (chlorek sodu) — pomaga wciągnąć barwnik w włókno. 50–100 g na litr.
Przędza bawełniana — biała lub naturalna. Przygotuj w motkach.
Procedura — barwienie na zimno (immersion)
Krok 1: Namocz przędzę w roztworze sody ash (100 g / 4 l wody) na 20 minut. Wyjmij i odciśnij.
Krok 2: W osobnym naczyniu rozpuść barwnik w ciepłej wodzie. Dodaj sól.
Krok 3: Włóż przędzę do kąpieli barwiącej. Mieszaj przez pierwsze 15 minut, potem od czasu do czasu.
Krok 4: Pozostaw do barwienia na 4–24 godziny w temperaturze pokojowej (dłużej = głębszy kolor).
Krok 5: Wypłucz zimną, a następnie ciepłą wodą z kroplą detergentu, aż woda będzie czysta.
Barwienie na zimno vs. na gorąco
| Właściwość | Na zimno (Procion MX) | Na gorąco (acid dyes do wełny) |
|---|---|---|
| Temperatura | Pokojowa (20–30°C) | 80–90°C |
| Utrwalacz | Soda ash (zasada) | Ocet (kwas) |
| Włókno | Bawełna, len, rayon | Wełna, jedwab, alpaka |
| Czas | 4–24 godziny | 30–60 minut |
| Sprzęt | Bez podgrzewania | Garnek, kuchenka |
Bezpieczeństwo
Fiber reactive dyes są bezpieczniejsze niż acid dyes — pracujesz na zimno. Jednak barwnik w formie proszku jest drażniący dla dróg oddechowych — podczas mieszania proszku używaj respiratora. Rękawice zawsze. Naczyń i narzędzi nie używaj do kontaktu z żywnością.
