Trzy grupy włókien
Wszystkie włókna używane w przędzy należą do trzech grup: zwierzęce (wełna, jedwab, alpaka), roślinne (bawełna, len, bambus) i syntetyczne (akryl, nylon, poliester). Każda grupa ma zasadniczo odmienne właściwości, które wpływają na wybór do konkretnego projektu.
Włókna zwierzęce (białkowe)
Wełna owcza — najpopularniejsza. Elastyczna, ciepła, naturalnie antybakteryjna. Filcuje się (z wyjątkiem superwash). Merino = najdelikatniejsza.
Alpaka — miększa niż wełna, hipoalergiczna, bardzo ciepła. Mniejsza elastyczność — może się rozciągać.
Mohair — z kozy angorskiej. Błyszczący, puszysty efekt halo. Często dodawany do innych przędz dla miękkości i połysku.
Kaszmir — z kozy kaszmirskiej. Najdelikatniejsze i najbardziej luksusowe włókno. Ekstremalnie miękkie i lekkie, ale drogie i mniej trwałe.
Jedwab — z kokonu jedwabnika morwowego. Błyszczący, mocny, miękko opadający. Chłodzący latem. Często mieszany z wełną lub bawełną.
Włókna roślinne (celulozowe)
Bawełna — najczęściej używane włókno roślinne. Chłodząca, chłonna, mocna. Nie jest elastyczna — wyroby mogą się rozciągać. Idealna do letnich ubrań i akcesoriów kuchennych.
Len — z włókien łykowych lnu. Bardzo mocny, chłodzący, o charakterystycznym rustykalnym wyglądzie. Poprawia się w noszeniu — mięknie.
Bambus — z celulozy bambusowej (proces wiskozowy). Jedwabiście błyszczący, miękki, miękko opadający. Antybakteryjny. W rzeczywistości jest to włókno regenerowane (rayon), nie czysto naturalne.
Włókna syntetyczne
Akryl — najtańszy, najbardziej dostępny. Nadaje się do prania, hipoalergiczny. Nie reguluje temperatury, mechaci się.
Nylon (poliamid) — bardzo mocny i trwały. Dodawany do przędzy skarpetowej (20–25%) dla odporności na ścieranie. Samodzielnie nie jest używany.
Poliester — mocny, szybkoschnący. W przędzy do dziergania mniej powszechny, częściej stosowany w przemyśle tekstylnym.
Tabela porównawcza
| Właściwość | Wełna | Bawełna | Akryl |
|---|---|---|---|
| Ciepło | Doskonałe | Chłodząca | Średnie |
| Elastyczność | Wysoka | Niska | Niska |
| Chłonność | Wysoka | Wysoka | Niska |
| Pranie | Ręczne/superwash | Pralka | Pralka |
| Cena | Średnia–wysoka | Średnia | Niska |
| Ekologia | Odnawialna | Odnawialna | Z ropy naftowej |
Przędze mieszane
Wiele przędz łączy kilka włókien — na przykład 80% merino + 20% nylon (przędza skarpetowa), 50% bawełna + 50% akryl (nadająca się do prania przędza letnia) lub 70% alpaka + 30% jedwab (luksusowa przędza na szale). Mieszanki łączą zalety obu materiałów i kompensują ich wady.
Przy wyborze przędzy czytaj etykietę — skład wpływa na pranie, właściwości i przydatność do projektu.
