Czym jest przędza alpakowa
Przędza alpakowa jest wytwarzana z wełny alpaki — południowoamerykańskiego zwierzęcia z rodziny wielbłądowatych, spokrewnionego z lamą. Włókno alpaki jest delikatniejsze niż owcza wełna, hipoalergiczne (nie zawiera lanoliny), wyjątkowo ciepłe i lekkie. To jeden z najbardziej luksusowych naturalnych materiałów do robienia na drutach i szydełku.
Alpaki hodowane są głównie w Peru, Boliwii i Chile, ale farmy istnieją również w Europie i Ameryce Północnej. Strzyżenie odbywa się raz w roku i z jednej alpaki można otrzymać 2–5 kg wełny.
Rodzaje alpaki
Huacaya — najczęstszy typ (90% populacji). Włókno jest miękkie, lekko pofalowane, podobne do owczego runa. Większość przędzy alpakowej na rynku pochodzi z huacaya.
Suri — rzadszy (10% populacji). Włókno jest proste, jedwabiście błyszczące, opadające. Przędza z suri alpaki ma wyraźny połysk i luksusowy spadek. Jest droższa i mniej dostępna.
Baby alpaca — włókno z pierwszej strzyży młodego zwierzęcia lub najdelikatniejsze włókna dorosłej alpaki (poniżej 23 mikronów). Wyjątkowo miękkie, odpowiednie również dla wrażliwej skóry i odzieży dziecięcej.
Royal alpaca — najdelikatniejsza klasa (poniżej 19,5 mikronów). Rzadka i droga — porównywalna z kaszmirem.
Właściwości włókna alpaki
| Właściwość | Alpaka | Merino | Kaszmir |
|---|---|---|---|
| Delikatność (mikronów) | 18–30 | 17–24 | 14–19 |
| Ciepłość | Bardzo wysoka | Wysoka | Wysoka |
| Lanolina | Nie | Tak | Tak |
| Alergenność | Hipoalergiczna | Może drażnić | Rzadko |
| Elastyczność | Niska | Wysoka | Średnia |
| Wytrzymałość | Wysoka | Średnia | Niska |
| Cena | Średnia–wysoka | Średnia | Wysoka |
Jak pracować z przędzą alpakową
Niska elastyczność — włókno alpaki nie ma naturalnej pamięci kształtu jak merino. Wyroby mogą się rozciągnąć i nie wrócić do pierwotnego kształtu. Rozwiązanie: rób na drutach lub szydełku gęściej (mniejsze druty/szydełko), łącz z przędzą zawierającą merino lub nylon dla elastyczności, i unikaj dużych, ciężkich projektów, które mogłyby się rozciągnąć pod własnym ciężarem.
Opadanie — alpaka pięknie opada, co jest zaletą przy szalach i narzutach. Przy swetrach może jednak powodować rozciąganie w ramionach i bokach. Dodaj ściągacz do bocznych szwów lub połącz z bardziej elastyczną przędzą.
Regulacja temperatury — włókno alpaki jest puste w środku i doskonale izoluje. Jest cieplejsze niż merino przy tej samej wadze. Świetne do zimowych dodatków, ale na letnie noszenie zbyt ciepłe.
Pielęgnacja wyrobów z alpaki
Pierz ręcznie w letniej wodzie (30°C) z delikatnym środkiem do wełny. Nie wyciskaj — delikatnie odciśnij w ręczniku. Susz płasko na równym podłożu w odpowiednim kształcie. Nigdy nie wieszaj mokrych wyrobów z alpaki — rozciągną się. Przechowuj złożone (nie na wieszaku) z ochroną przed molami — lawenda lub kulki cedrowe.
Do jakich projektów nadaje się alpaka
Szale i chustki — miękość i opadanie sprawdzają się tu najlepiej. Piękny, luksusowy rezultat.
Czapki — ciepłe, lekkie, przyjemne dla skóry. Idealne dla alergików.
Odzież dziecięca — baby alpaca jest hipoalergiczna i wyjątkowo miękka.
Swetry — tak, ale łącz z merino dla elastyczności, lub wybieraj luźniejsze kroje, gdzie rozciąganie nie przeszkadza.
