Czym jest mokre filcowanie
Mokre filcowanie (ang. wet felting) to najstarsza technika tekstylna na świecie — starsza niż dzianie i tkanie. Zasada jest prosta: włókna wełniane w obecności wody, mydła (zasady) i mechanicznego tarcia splatają się ze sobą i tworzą trwały, nierozkładalny filc. Łuski na powierzchni włókien wełnianych otwierają się w środowisku alkalicznym i podczas tarcia zahaczają o siebie — nieodwracalnie.
Czego potrzebujesz
Wełna — roving merino jest najłatwiejszy w obróbce. Delikatniejsze włókna filcują się szybciej. Corriedale to dobra alternatywa.
Gorąca woda i mydło — mydło oliwkowe, płatki mydlane lub delikatny detergent. Woda powinna być gorąca (nie wrząca).
Folia bąbelkowa lub roleta — do techniki zwijania. Folia bąbelkowa zapewnia teksturę ułatwiającą tarcie.
Stary ręcznik — do wchłaniania wody.
Proces — płaski filc
Krok 1: Warstwowanie
Na folii bąbelkowej układaj cienkie pasma wełny — pierwsza warstwa poziomo, druga pionowo, trzecia znów poziomo. Minimum 3 warstwy. Włókna muszą się krzyżować — to zapewni, że filc będzie mocny we wszystkich kierunkach.
Krok 2: Namaczanie
Spryskaj gorącą wodą z mydłem. Przykryj siatką lub folią i delikatnie dociśnij — włókna wchłoną wodę. Nie przesuwaj — tylko dociskaj.
Krok 3: Filcowanie (fulling)
Delikatnie trzyj okrężnymi ruchami przez siatkę. Zacznij łagodnie — włókna dopiero zaczynają się łączyć. Po 5–10 minutach zwiększ nacisk. Możesz zwinąć w folię bąbelkową i rolować (50 razy tam i z powrotem). Obróć o 90° i roluj ponownie — zapewni to równomierne spilśnianie.
Krok 4: Kontrola
Spróbuj delikatnie wyciągnąć włókna z powierzchni. Jeśli się oddzielają — filcuj dalej. Jeśli trzymają — filc jest gotowy. Cały kawałek skurczy się o 20–40% w stosunku do pierwotnego rozmiaru.
Krok 5: Płukanie
Wypłucz zimną wodą (szok termiczny pomoże dokończyć filcowanie). Wyciśnij w ręczniku. Rozciągnij do właściwego kształtu i susz płasko.
Projekty
Podkładki i podstawki — prosty płaski kawałek. Idealny pierwszy projekt.
Szaliki i chusty (nuno felting) — wełnę filcujesz na delikatnej tkaninie (jedwab, gaza). Powstaje lekki, zwiewny filc z prześwitującą strukturą tkaniny. Piękne i unikalne.
Torby i etui — filcowany filc można ciąć, szyć i formować. Nie kruszy się i nie strzępi na krawędziach.
Buty i kapcie — filcowana wełna jest mocna, izolacyjna i podatna na formowanie. Tradycyjne walonki (rosyjskie filcowane buty) są wykonywane metodą mokrego filcowania.
Dlaczego filcuje się tylko wełna
Filcowanie działa dzięki łuskom na powierzchni włókien wełnianych. Bawełna, len i włókna syntetyczne nie mają łusek — nie filcują się. Wełna superwash ma chemicznie zabezpieczone łuski — również się nie filcuje (lub tylko z trudnością). Do mokrego filcowania potrzebujesz wełny non-superwash.
