Örgü Tezgahı Nedir
Örgü tezgahı (İngilizce knitting loom, örgü çemberi) daire, oval veya sıra halinde düzenlenmiş çubukları olan ve özel bir tığ yardımıyla bu çubuklar üzerinde ilmek örülen bir araçtır. Klasik şiş örgüsünden farklı olarak örgü tezgahı iki şişin koordinasyonunu gerektirmez — ilmekler çubukların etrafına sarılır ve tığ ile çekilir.
Örgü tezgahları hareketler daha basit ve daha az yorucu olduğu için başlangıç seviyesi, çocuklar ve artrit veya el hareketliliği kısıtlı kişiler arasında popülerdir. Ancak sadece başlangıç seviyesi için değildir — tezgahta bere, çorap, şal, battaniye hatta kazak örülebilir.
Örgü Tezgahı Türleri
Dairesel Tezgah — çubuklar daire halinde. En yaygın tip. Bereler, boyunluklar ve dairesel örgü için. Çap ürünün boyutunu belirler — çocuk beresi için küçük daire, yetişkin için büyük.
Uzun Tezgah (rake loom) — çubuklar tek sıra halinde. Şallar, battaniyeler ve ileri-geri örgü için. Tezgah uzunluğu = ürünün maksimum genişliği.
Ayarlanabilir Tezgah — çubuklar eklenip çıkarılabilir. Evrensel — farklı projeler için tek tezgah.
Afgan Tezgahı (S-loom) — geniş projeler (battaniyeler) için S şeklinde. Uzun düz tezgaha göre yer tasarrufu sağlar.
Tezgahta Nasıl Örülür — Temel İşlem
E-wrap (temel sarma)
Adım 1: İpi her çubuk etrafına E şeklinde sarın (önden, sola doğru, arkaya). Tüm daireyi/sırayı geçin.
Adım 2: İkinci sırayı aynı şekilde sarın — her çubukta artık 2 ilmek var.
Adım 3: Tığ ile alt ilmeği üst ilmeğin üzerinden ve çubuktan aşağı çekin. Çubukta 1 ilmek kalır. Her çubukta tekrarlayın.
Adım 4: Bir sonraki sırayı sarın ve tekrar çekin. Örgü çubuklardan aşağı doğru büyür.
Tezgah Boyutu ve İp
| Çubuk Aralığı | İp | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| Küçük (small gauge, 10 mm) | İnce, sport, DK | Çorap, eldiven |
| Orta (regular gauge, 13 mm) | Worsted, aran | Bere, şal |
| Büyük (large gauge, 19 mm) | Bulky, super bulky | Battaniye, hızlı projeler |
Tezgahların Avantaj ve Dezavantajları
Avantajlar: Başlangıç seviyesi için kolay, ellere ve eklemlere şefkatli, deneyim gerektirmeden düzgün ilmekler, çocuklar için iyi, taşınabilir.
Dezavantajlar: Sınırlı ürün boyutu (tezgaha bağlı), şişlerden daha az desen, deneyimli şiş örgücüsünden daha yavaş, ilmekler özel dokuya sahip (loom knit stitch ≠ needle knit stitch).
