Cấu trúc tất đan kim
Tất đan kim gồm nhiều phần: gấu (manžeta), ống cổ (leg), gót (heel), bàn chân (foot) và mũi (toe). Mỗi phần có kỹ thuật riêng — gấu đan gân, ống cổ và bàn chân đan trơn và gót cùng mũi cần định hình (giảm và tăng mắt).
Những gì bạn cần
Sợi: Sợi đan tất (fingering weight, loại 1) — thường là hỗn hợp len và nylon (75/25). Nylon tăng độ bền. Khoảng 100g cho một đôi.
Kim: Kim đan tất (DPN) 2,5–3 mm, bộ 5 chiếc. Hoặc kim tròn cho phương pháp magic loop.
Hai chiến lược
Từ trên xuống (cuff-down)
Phương pháp truyền thống. Bắt đầu từ gấu, đan ống cổ, sau đó gót, bàn chân và mũi. Ưu điểm: đơn giản, hầu hết hướng dẫn dùng phương pháp này. Nhược điểm: nếu hết sợi, không thể kéo dài mũi.
Từ mũi lên (toe-up)
Phương pháp hiện đại. Bắt đầu từ mũi, đan bàn chân, gót và ống cổ, kết thúc ở gấu. Ưu điểm: đan đến khi hết sợi — tận dụng tối ưu. Nhược điểm: kỹ thuật gót và hoàn thiện khác.
Loại gót
Móng ngựa (heel flap + gusset) — truyền thống. Đan hình chữ nhật phẳng (heel flap), rồi xoay (turn heel) và nhặt mắt hai bên (gusset). Gót chắc chắn, bền.
Hàng ngắn (short row heel) — đan gót bằng hàng quay không nhặt mắt. Đơn giản hơn nhưng kém bền. Phổ biến với tất toe-up.
Quy trình cơ bản (cuff-down, 64 mắt)
Gấu: Khởi 64 mắt, chia 4 kim mỗi kim 16 mắt. Nối thành vòng. Đan gân 2×2 — 15–20 hàng.
Ống cổ: Đan trơn (mắt thuận quanh vòng) — đan chiều dài mong muốn (thường 15–18 cm từ gấu đến gót).
Gót (heel flap): Trên 32 mắt (một nửa) đan qua lại: hàng thuận — *1 mắt trượt, 1 thuận*, hàng nghịch — nghịch. 32 hàng.
Xoay gót: Giảm giữa heel flap — 2 mắt cùng hai bên panel giữa, đến khi còn 10–12 mắt.
Nhặt mắt (gusset): Nhặt mắt hai bên heel flap + mắt từ mu bàn chân. Giảm 2 mắt mỗi hàng thứ hai hai bên bàn chân, đến khi có lại 64 mắt.
Bàn chân: Đan trơn quanh vòng — đan theo chiều dài bàn chân trừ 5 cm (mũi).
Mũi: Giảm hai bên mỗi hàng thứ hai (2 mắt cùng đầu mu và bàn chân). Khi còn 8–10 mắt mỗi bên, nối bằng Kitchener stitch.
Mẹo
Đan cả hai tất cùng lúc (trên hai kim tròn hoặc magic loop) — sẽ giống nhau. Nếu đan từng chiếc, đo chiều dài và đếm số hàng ở chiếc đầu rồi ghi lại. Chọn sợi có nylon — len thuần sẽ mòn nhanh ở gót và mũi.