Mũi đan trơn là gì
Mũi đan trơn (tiếng Anh là stockinette stitch, viết tắt St st) là mẫu đan cơ bản và phổ biến nhất. Được tạo bằng cách luân phiên các hàng mũi thuận và mũi nghịch — một hàng thuận, hàng tiếp theo nghịch, lặp lại. Kết quả là mặt thuận trơn với các hình "V" đặc trưng và mặt nghịch có hạt.
Stockinette stitch có trong hầu hết các sản phẩm đan — áo len, mũ, tất, khăn choàng và chăn. Đây là nền tảng mà tất cả các mẫu khác được xây dựng.
Cách đan mũi đan trơn
Bằng kim thẳng (qua lại)
Hàng 1 (mặt thuận): Đan tất cả mũi thuận — đưa kim vào mũi từ trước ra sau, quấn chỉ và kéo mũi mới qua.
Hàng 2 (mặt nghịch): Đan tất cả mũi nghịch — đưa kim vào mũi từ sau ra trước, quấn chỉ và kéo qua.
Lặp lại hàng 1 và 2. Ở mặt thuận bạn sẽ thấy hình "V" trơn, ở mặt nghịch là các gợn sóng ngang.
Bằng kim tròn (đan tròn)
Khi đan tròn, bạn chỉ đan mũi thuận — liên tục, không lật. Vì không lật công việc, mặt thuận luôn hướng về phía bạn và mũi trơn tự động được tạo. Đó là lý do tại sao đan tròn đơn giản hơn cho mũ và tất.
Vấn đề viền cuốn
Mũi đan trơn có một nhược điểm — các viền bị cuốn. Viền trên và dưới cuốn về mặt thuận, viền bên cuốn về mặt nghịch. Đây là đặc tính tự nhiên do sự khác biệt về độ căng giữa mũi thuận và nghịch.
Giải pháp:
Viền bằng mũi khác — bắt đầu và kết thúc bằng vài hàng mũi co giãn (gân 1×1 hoặc 2×2), mũi hạt (seed stitch) hoặc mũi sần (garter stitch). Những mũi này không cuốn và "cố định" mũi trơn.
Ủi phẳng — làm ướt sản phẩm hoàn thành và căng theo hình dạng đúng. Hiệu quả với len và sợi tự nhiên, ít hiệu quả với acrylic.
Mũi viền — đan mũi đầu và cuối hàng khác biệt (ví dụ luôn nghịch hoặc chỉ trượt qua) — ổn định viền.
Biến thể của mũi trơn
Mũi trơn ngược (reverse stockinette)
Mặt nghịch được dùng làm mặt thuận. Kết cấu có hạt trông mộc mạc và thú vị hơn. Việc cuốn ngược lại. Thỉnh thoảng được dùng làm mặt tương phản bên cạnh mũi trơn thuận.
Sọc (stripes)
Đổi màu sau mỗi vài hàng tạo sọc. Trong mũi trơn, các sọc sạch và rõ nét. Khi đổi màu ở mặt thuận, chuyển tiếp sắc nét, ở mặt nghịch có thể thấy mũi "răng cưa" — giải pháp là luôn đổi màu ở hàng thuận.
Mũi đan trơn vs. mũi đan sần
| Đặc điểm | Mũi trơn (stockinette) | Mũi sần (garter) |
|---|---|---|
| Cách đan | Luân phiên hàng thuận và nghịch | Chỉ mũi thuận (cả hai mặt) |
| Kết cấu | Mặt thuận trơn, mặt nghịch có hạt | Cả hai mặt giống nhau (gợn sóng) |
| Cuốn viền | Có (viền bị cuốn) | Không |
| Độ co giãn | Co giãn theo chiều rộng | Co giãn theo chiều cao |
| Độ khó | Dễ (2 loại mũi) | Dễ nhất (1 loại mũi) |
Mẹo cho mũi trơn hoàn hảo
Giữ lực căng chỉ đều — căng không đều sẽ tạo bất thường rõ thấy trên bề mặt trơn, nổi bật hơn ở mũi này so với các mẫu có kết cấu. Nếu hàng thuận và nghịch khác nhau về mật độ (rowing out), thử dùng kim nhỏ hơn nửa số cho hàng nghịch.
