Mật độ đan là gì
Mật độ (tiếng Anh: gauge, thuật ngữ Anh: tension) chỉ số lượng mũi kim và hàng trong 10 × 10 cm. Đây là con số quan trọng nhất trong mọi hướng dẫn đan — quyết định chiếc áo len của bạn vừa vặn hay rộng hơn hai size.
Mỗi người đan khác nhau — người nào đan chặt, người nào đan lỏng. Cùng sợi và kim đan có thể cho mật độ khác nhau ở hai người. Vì vậy mẫu thử (swatch) là cần thiết.
Cách đan mẫu thử
Bước 1: Khởi đầu ít nhất 30 mũi kim (hơn 10 cm) bằng sợi và kim đan bạn định dùng.
Bước 2: Đan ít nhất 15 cm theo mẫu bạn sẽ đan (thường là kiểu đan trơn).
Bước 3: Kết thúc, blocking (giống như bạn sẽ blocking sản phẩm hoàn thành) và để khô.
Bước 4: Đặt mẫu lên bề mặt phẳng. Dùng thước đo 10 cm ở giữa mẫu (không phải rìa) và đếm mũi kim. Sau đó đo 10 cm theo chiều cao và đếm hàng.
Xử lý khi mật độ không khớp
| Tình huống | Nguyên nhân | Giải pháp |
|---|---|---|
| Nhiều mũi kim hơn hướng dẫn | Đan quá chặt | Kim đan lớn hơn |
| Ít mũi kim hơn hướng dẫn | Đan quá lỏng | Kim đan nhỏ hơn |
| Đúng số mũi kim, sai số hàng | Lực căng không đều | Điều chỉnh chiều dài, không phải chiều rộng |
Luôn thay đổi kim đan, không phải cách đan — cố gắng đan chặt hơn hay lỏng hơn không bền vững cho cả dự án.
Khi nào mật độ quan trọng
Quần áo — áo len, áo gile, tất. Chênh lệch 1 mũi kim trên 10 cm sẽ ảnh hưởng 4–5 cm trên toàn bộ chu vi áo len. Đó là cả một size.
Phụ kiện có kích thước — mũ, găng tay. Mũ phải ôm sát — chênh lệch 2 mũi kim có nghĩa mũ sẽ rơi che mắt.
Khi nào mật độ không quan trọng
Khăn và chăn — nếu bạn không ngại khăn rộng hay hẹp hơn 2 cm, không cần mẫu thử.
Găng lót nồi và đồ chơi — kích thước không chính xác, mật độ sẽ tự điều chỉnh.
Mẹo
Đừng giặt mẫu thử — đan xong, blocking, đo và cất giữ. Nếu tháo dự án, mẫu thử sẽ hữu ích làm tham khảo cho dự án tương lai dùng cùng loại sợi.
