Máy đan tròn là gì
Máy đan tròn (tiếng Anh: circular knitting machine, cranking machine) là thiết bị cơ học có các kim được sắp xếp theo hình tròn, tạo ra các mũi đan bằng cách quay tay quay. Khác với đan tay bằng que đan, máy tạo ra các mũi đan tự động — bạn chỉ cần quay tay quay và cấp sợi. Tốc độ làm việc nhanh hơn nhiều so với đan tay.
Máy đan tròn gia đình (hobby machines) rất phổ biến để làm mũ, tất, khăn cổ và ống vải. Đây không phải là máy công nghiệp — chúng nhỏ gọn, di chuyển được và có giá cả phải chăng (từ khoảng 1.000 Kč).
Cách hoạt động
Máy có các kim bằng kim loại hoặc nhựa được sắp xếp theo vòng tròn trên xi lanh. Khi quay tay quay, các kim lần lượt chuyển động lên xuống. Mỗi kim bắt sợi, kéo qua vòng cũ và tạo ra vòng mới. Sau một vòng quay, toàn bộ một hàng được hoàn thành — với máy 48 kim, 48 mũi được tạo ra sau mỗi vòng quay.
Các loại máy gia đình
Máy nhựa (Sentro, JAMIT, Addi Express) — giá cả phải chăng (1.000–5.000 Kč), nhẹ, phù hợp cho người mới bắt đầu. Kim nhựa kém chính xác và bền hơn, nhưng đủ dùng cho các dự án sở thích.
Máy kim loại (Erlbacher, Addi Express Professional) — đắt hơn (5.000–15.000 Kč), kim bằng kim loại, mũi đan chính xác hơn. Dành cho người dùng có yêu cầu cao hơn và sợi mảnh hơn.
Máy công nghiệp/bán chuyên nghiệp — đắt hơn đáng kể, nhiều kim hơn, điều khiển hoa văn bằng điện tử. Dùng cho sản xuất số lượng nhỏ.
Bạn có thể đan gì
Mũ — dự án phổ biến nhất. Đan một ống rồi rút phần đỉnh lại. Bạn có thể làm xong một chiếc mũ trong 10–15 phút.
Khăn cổ — ống ngắn, khâu hoặc buộc hai đầu lại.
Tất — cần máy có đường kính nhỏ hơn. Phần gót thường được đan thêm bằng tay.
Khăn quàng — đan một ống rồi cắt dọc (steek) hoặc đan trên máy có phụ kiện flatbed.
Hạn chế
Máy đan tròn chỉ có thể đan kiểu mặt phải theo vòng tròn. Bạn không thể đan cáp, ren hay các hoa văn phức tạp. Có thể thay đổi màu (sọc ngang), nhưng không thể làm jacquard hay intarsia. Để tạo các hoa văn phức tạp hơn, bạn cần máy đan phẳng (flatbed machine).
Mẹo cho người mới bắt đầu
Bắt đầu với sợi mịn, độ dày trung bình (worsted weight, acrylic). Sợi quá mảnh sẽ tuột khỏi kim, sợi quá dày sẽ bị kẹt. Quay tay quay một cách nhịp nhàng và đều đặn — các chuyển động giật cục sẽ gây ra mũi bị rớt. Điều chỉnh độ căng sợi đúng cách — quá lỏng = mũi không đều, quá chặt = kim bị kẹt.
