Máy đan là gì
Máy đan là thiết bị cơ học hoặc điện tử giúp tự động hóa quá trình đan. Khác với đan tay bằng kim, nơi bạn tạo từng mũi đan riêng lẻ, máy đan tạo ra cả một hàng mũi cùng lúc — bằng cách quay tay quay (loại cơ học) hoặc trượt xe đan qua giường kim (máy phẳng). Kết quả là tốc độ làm việc nhanh hơn nhiều lần với các mũi đan đều đặn.
Các loại máy đan
Máy đan tròn
Kim được bố trí theo vòng tròn, sợi được đưa vào từ trên, kết quả tạo ra ống vải. Bạn quay tay quay. Phù hợp để đan mũ, khăn cổ, tất. Phiên bản gia đình: Sentro, Addi Express. Các phiên bản công nghiệp có hàng trăm kim và được điều khiển bằng máy tính.
Máy đan phẳng (flatbed)
Kim được xếp thành hàng trên giường kim nằm ngang (needle bed). Xe đan (carriage) trượt từ trái sang phải qua các kim và tạo ra một hàng mũi. Đan được các miếng phẳng — thân áo len, khăn quàng, chăn. Cho phép tạo các hoa văn phức tạp hơn máy đan tròn.
Một giường kim — một giường kim duy nhất. Đan kiểu dệt phẳng và các hoa văn đơn giản.
Hai giường kim (double bed) — hai giường kim đối diện nhau. Đan gân, hoa văn hai mặt và vải đan đôi lớp.
Máy đan thẻ đục lỗ (Punch card)
Máy đan phẳng với hệ thống điều khiển hoa văn bằng thẻ đục lỗ cơ học. Thẻ được dịch chuyển từng hàng một và các lỗ trên thẻ xác định kim nào hoạt động. Cho phép tạo hoa văn fair isle, tuck stitch và slip stitch. Các máy vintage phổ biến: Brother KH-860, Silver Reed SK280.
Máy đan điện tử
Máy đan phẳng được điều khiển bằng máy tính. Hoa văn được tải từ máy tính và máy tự động chọn kim. Kích thước hoa văn không giới hạn (khác với 24–40 mũi ở máy punch card). Các máy tiêu biểu: Brother KH-970, Silver Reed SK840 với phần mềm DesignaKnit.
Cách chọn máy
| Nhu cầu | Loại máy | Mức giá tham khảo |
|---|---|---|
| Thử nghiệm đan máy | Sentro / máy tròn nhựa | 500–1.500 Kč |
| Mũ và khăn cổ chất lượng | Addi Express | 3.000–5.000 Kč |
| Áo len và dự án phức tạp hơn | Máy phẳng một giường kim | 5.000–30.000 Kč |
| Vải đan có hoa văn | Punch card / điện tử | 10.000–80.000 Kč |
| Sản xuất chuyên nghiệp | Công nghiệp | 100.000+ Kč |
Đan máy so với đan tay
Tốc độ — máy nhanh hơn 5–20 lần. Đan mũ trong 10 phút thay vì 3 tiếng.
Độ đều đặn — máy tạo ra các mũi đan hoàn toàn đồng đều. Đan tay có "cá tính" — những chỗ không đều nhỏ.
Hoa văn — đan tay linh hoạt hơn — bím, ren, kết cấu 3D. Máy bị giới hạn bởi cơ chế của kim.
Tính di động — kim đan có thể mang đi bất cứ đâu. Máy phẳng nặng hơn 10 kg và chiếm cả một mặt bàn.
Trải nghiệm — đan tay mang tính thiền định, thư giãn. Đan máy thiên về kỹ thuật và sản xuất hơn.
