Blocking là gì
Blocking là quá trình mà bạn làm ướt sản phẩm đan hoặc móc đã hoàn thiện, căng thành hình dạng đúng và để khô. Đây là "ủi" cho đồ đan móc — làm phẳng các chỗ không đều, mở ra các họa tiết ren, ổn định kích thước và tạo vẻ chuyên nghiệp.
Nhiều người đan móc bỏ qua blocking — và điều này rất rõ ràng. Sự khác biệt giữa sản phẩm đã blocking và chưa blocking là rất lớn, đặc biệt với khăn ren, áo len có họa tiết tết và chăn.
Các phương pháp blocking
Blocking ướt (wet blocking)
Phương pháp hiệu quả nhất cho hầu hết sợi tự nhiên (len, cotton, alpaca).
Cách làm: Ngâm sản phẩm trong nước ấm (30°C) với một giọt chất tẩy rửa nhẹ trong 15–20 phút. Vớt ra, vắt nhẹ nhàng (không vặn!). Cuộn trong khăn khô và ép — khăn sẽ hút hầu hết nước. Trải sản phẩm trên đệm blocking (tấm xốp puzzle hoặc khăn) và dùng ghim căng thành hình dạng và kích thước mong muốn. Để khô.
Blocking bằng hơi nước (steam blocking)
Phương pháp nhanh hơn, phù hợp cho những điều chỉnh ít rõ rệt.
Cách làm: Trải sản phẩm trên đệm và căng bằng ghim. Cầm bàn ủi có hơi nước hoặc máy tạo hơi nước cách sản phẩm 2–3 cm và phun hơi. KHÔNG chạm bàn ủi vào sản phẩm — chỉ cần hơi nước là đủ. Để khô.
Chú ý: Không dùng blocking hơi nước với acrylic — sợi acrylic có thể mất độ đàn hồi khi gặp hơi nước nóng và "chết" (trở nên phẳng và bóng không thể phục hồi).
Blocking khô (spray blocking)
Phương pháp nhẹ nhàng nhất.
Cách làm: Căng sản phẩm trên đệm và phun nước bằng bình xịt. Để khô. Kém hiệu quả hơn blocking ướt — phù hợp cho những điều chỉnh nhỏ hoặc với sợi nhạy cảm với nước.
Khi nào blocking có hiệu quả nhất
Khăn ren — các họa tiết ren sẽ mở ra và tăng kích thước đáng kể sau blocking. Ren chưa blocking trông như giẻ rách — sau blocking sẽ rất đẹp.
Họa tiết tết — blocking làm đều các mũi khâu và các đường tết nổi bật hơn.
Mũi trơn — hiện tượng cuộn viền sẽ giảm sau blocking (tuy không hoàn toàn mất).
Các phần áo len trước khi may — blocking làm đều kích thước để các phần may khớp với nhau.
Khi nào KHÔNG nên blocking
Mũi gân — nếu muốn giữ độ co giãn của phần gân, đừng blocking quá mạnh. Gân sẽ bị giãn ra và mất độ đàn hồi khi blocking.
Acrylic + hơi nước — acrylic được blocking bằng nước hoặc xịt, không bao giờ dùng hơi nước. Hơi nước nóng sẽ làm hỏng sợi acrylic không thể phục hồi.
Dụng cụ cho blocking
Đệm blocking — tấm xốp puzzle. Ghim cắm được và bạn có thể ghép thành kích thước tùy ý.
Ghim chữ T — inox, không lem màu. Ghim thường có đầu tròn cũng được.
Dây blocking — dây inox dài, xuyên qua viền sản phẩm. Lý tưởng cho các cạnh thẳng dài (khăn, chăn). Thay vì hàng chục ghim, chỉ cần xuyên một sợi dây.