Ba nhóm sợi
Tất cả các loại sợi dùng trong len đều thuộc một trong ba nhóm: sợi động vật (len cừu, tơ tằm, alpaca), sợi thực vật (bông, lanh, tre) và sợi tổng hợp (acrylic, nylon, polyester). Mỗi nhóm có những đặc tính hoàn toàn khác nhau, ảnh hưởng đến việc lựa chọn cho từng dự án cụ thể.
Sợi động vật (sợi protein)
Len cừu — phổ biến nhất. Có độ đàn hồi tốt, giữ ấm, kháng khuẩn tự nhiên. Dễ bị nỉ hóa (trừ loại superwash). Merino = loại mịn nhất.
Alpaca — mềm hơn len cừu, ít gây dị ứng, giữ ấm rất tốt. Độ đàn hồi thấp hơn — có thể bị giãn ra.
Mohair — từ dê Angora. Bóng mượt, có hiệu ứng lông tơ (halo). Thường được thêm vào các loại sợi khác để tăng độ mềm mại và ánh bóng.
Cashmere — từ dê Kashmir. Loại sợi mịn và sang trọng nhất. Cực kỳ mềm và nhẹ, nhưng đắt tiền và kém bền hơn.
Tơ tằm — từ kén con tằm dâu. Bóng mượt, chắc chắn, có độ rủ mềm mại. Mát mẻ vào mùa hè. Thường được pha trộn với len hoặc bông.
Sợi thực vật (sợi cellulose)
Bông — loại sợi thực vật được sử dụng nhiều nhất. Mát mẻ, thấm hút tốt, chắc chắn. Không có độ đàn hồi — sản phẩm có thể bị giãn ra. Lý tưởng cho trang phục mùa hè và phụ kiện nhà bếp.
Lanh — từ sợi vỏ cây lanh. Rất bền chắc, mát mẻ, với vẻ ngoài mộc mạc đặc trưng. Trở nên tốt hơn khi sử dụng — mềm dần theo thời gian.
Tre — từ cellulose tre (quy trình viscose). Bóng như tơ, mềm mại, có độ rủ đẹp. Kháng khuẩn. Trên thực tế đây là sợi tái sinh (rayon), không hoàn toàn tự nhiên.
Sợi tổng hợp
Acrylic — rẻ nhất, dễ kiếm nhất. Giặt máy được, ít gây dị ứng. Không điều tiết nhiệt độ tốt, dễ bị vón hạt.
Nylon (polyamide) — rất chắc chắn và bền. Được thêm vào sợi len tất (20–25%) để tăng khả năng chống mài mòn. Không dùng độc lập.
Polyester — bền chắc, mau khô. Ít phổ biến hơn trong sợi đan, chủ yếu dùng trong ngành dệt công nghiệp.
Bảng so sánh
| Đặc tính | Len cừu | Bông | Acrylic |
|---|---|---|---|
| Giữ ấm | Xuất sắc | Mát mẻ | Trung bình |
| Độ đàn hồi | Cao | Thấp | Thấp |
| Thấm hút | Cao | Cao | Thấp |
| Giặt | Giặt tay/superwash | Giặt máy | Giặt máy |
| Giá cả | Trung bình–cao | Trung bình | Thấp |
| Sinh thái | Tái tạo được | Tái tạo được | Từ dầu mỏ |
Sợi pha trộn
Nhiều loại sợi kết hợp nhiều loại vật liệu — ví dụ 80% merino + 20% nylon (sợi len tất), 50% bông + 50% acrylic (sợi mùa hè có thể giặt máy), hoặc 70% alpaca + 30% tơ tằm (sợi khăn quàng cao cấp). Các hỗn hợp này kết hợp ưu điểm của cả hai loại vật liệu và bù đắp cho những nhược điểm của chúng.
Khi chọn sợi, hãy đọc nhãn mác — thành phần ảnh hưởng đến cách giặt, đặc tính và sự phù hợp với từng dự án.
